Ευρώπαγια κέτμιεν εσσέκ

10. Ευρώπαγια gέτμιεν εσσέκ.

( Καρσαντί )

Σο μεμλεκέτι ήτουν α ζόρη Δεσπότ πολύ δεβασμένο, του πήν τζαι σ'ην Ευρώπη να σπουδάσει σο μέγα το μεκτέπι, να νεγκώσει τζαι να “νοίξει τα φτάλμε του” τεϊ.

Απηδού στέρου τζας ΄υρίστει σπουδαγμένο, τσάπου να βρισκούτουν, τζας τα στριγκάγκαν σα χωρία, σις ορτάδες, σις γάμοι τζαι σα παναΰρια, τάιμα λεγκην τι κι: «Ευρώπαγια gέτμιεν εσέκ».

Ατέ το κατζί τζας τα λεγκην, φερίγκην σις χωρώτου μέγο τζαν σιχισί, με κανείς τζο σηκούτουν σο Δεσπότη γνέντα να δώσει το τζεβάπι που του πρέφτει.

Ατο τη μία, σ' ε χωρίος ήτουν αν ατσίκ τσενέ ακ σαχαλλούς κεχαγιάς. Τζας ήξην το Δεσπότη να λέτει κι: «Ευρωπαγια gέτμιεν εσέκ», ρώτσην dα: «Δεσπότ Εφεντή, άφ εdέρσιν του σα ρωτώ, με το σον ο τατάς χετς πην σ'ην Ευρώπη;» «Γιοκ τζανήμ», είπεν dι ο Δεσπότ'. «Οϊλέ ισέ», είπεν τι τζ' ο κεχαγιάς, «προστσυνώ την αγιοσύνη σου Δέσποτα, με συ παλί είσαι εσέογλου εσέκ, ματέμ κι ο τατάς σου χετς τζο πην σην Ευρώπη».

Το μεντζιλίσι τζο πορήγκην να κρατήσει το γιάσιμο.

Απιδού στέρου ο Δεσπότ' σαχίνσεν τζαι άβου για Ευρώπη κατζί τζο πήκεν.

Ερμηνεία

Όποιος δεν πήγε στην Ευρώπη είναι γάιδαρος.

Στην πατρίδα ήταν ένας σπουδαίος Δεσπότης που πήγε και στην Ευρώπη για περιοδεία και για να σπουδάσει στα μεγάλα σχολεία “να ανοίξει τα μάτια του”, καθώς έλεγε.

Από τότε και ύστερα, όταν γύρισε σπουδαγμένος, όπου και να βρισκόταν, σε περιοδεία στα χωριά, σε γάμους και πανηγύρια, πάντα έλεγε πως: «Όποιος δεν πήγε στην Ευρώπη είναι γάιδαρος».

Αυτός ο λόγος, καθώς τον έλεγε, έφερνε στους χωρικούς μεγάλη στενοχώρια, μα κανείς δε σηκωνόταν αντικρύ στο Δεσπότη να του δώσει την απάντηση που του πρέπει.

Κάποτε σε ένα χωριό ήταν ένας άρχοντας με άσπρα γένια και στόμα απύλωτο. Καθώς άκουσε το Δεσπότη να λέει «Όποιος δεν πήγε στην Ευρώπη είναι

γάιδαρος», τον ρώτησε:

«Δέσποτα αφέντη, με το

συμπάθιο που σε ρωτώ, μα ο

δικός σου πατέρας πήγε ποτέ

στην Ευρώπη;» «Όχι ψυχή

μου», είπε ο Δεσπότης, «Αν

είναι έτσι», είπε ο κεχαγιάς,

«προσκυνώ την αγιοσύνη σου

Δέσποτα, μα αφού ο δικός

σου πατέρας δεν πήγε ποτέ

στην Ευρώπη, κι εσύ λοιπόν είσαι τότε γαϊδουρογάιδαρος».

Η συνάθροιση δεν μπορούσε να συγκρατήσει τα γέλια.

Από τότε κι ύστερα ο Δεσπότης σκιάχτηκε και δεν ξανάκανε λόγο για Ευρώπη.

Αφηγητής: ο Παπά Θόδωρος Θεοδωρίδης, Μοσχάτο 1965.