ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

ΣΥΛΛΗΣ, ΑΡΑΒΑΝ

& ΓΟΥΡΔΟΥΝΟΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Παραμύθια από την Καππαδοκία του καθηγητή Richard M. Dawkins.

Ο Richard M. Dawkins (1871-1955) Καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Cambridge και διευθυντής στο British School Athens, υπηρέτησε την ελληνική φιλολογική επιστήμη σε διάφορους τομείς, αλλά κυρίως ασχολήθηκε με τη γλωσσολογία και ιδιαίτερα με τις διαλέκτους των Ρωμιών.

Επισκέφτηκε τις επαρχίες της Ανατολής τέσσερις φορές στο διάστημα 1909-1914, με πολύ δύσκολες συνθήκες τις οποίες επέτειναν τα προβλήματα του Α΄ παγκοσμίου πολέμου. Μελέτησε τις ελληνικές διαλέκτους των Ρωμιών της Μικράς Ασίας. Το πλούσιο υλικό που συγκέντρωσε περιλαμβάνεται σε δεκάδες μελετήματα και άρθρα. Η «σοδειά» του σχετικά με τις διαλέκτους είναι συγκεντρωμένη στο μνημειώδες έργο του (700 πυκνογραμμένες σελίδες) «Modern Greek in Asia Minor. . .», Cambridge, 1916.

Κατέγραψε από το στόμα του λαού από Σύλλη και Καππαδοκία 95 παραμύθια: Σύλλη (7), Τελμησό (3), Φερτέκι (1), Αραβάν (3), Γούρδουνος (4), Ούλαγατς (12), Μιστί (1), Αξό (7), Μαλακοπή (1), Φλοϊτά (8), Σίλατα (5), Ποτάμια (Ντερέκιόι) (2), Φάρασα (32), Τσουχούρι (4) Κίσκα (1), Αφσάρι (4). Επιλογή από τα παραμύθια που αποθησαύρισε ο Dawkins περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση. Δύο από τα Φάρασα που αναφέρθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, ένα από τη Σύλλη, δύο από το Αραβάν και ένα από το Γούρδουνος, παρατίθενται στα επόμενα. Παραθέτω και ξεχωριστό λεξιλόγιο γι αυτά τα κείμενα, που διαφέρει σημαντικά από το Φαρασιώτικο λεξιλόγιο.

Η Σύλλη (Sille). Βρίσκεται γεωγραφικά, εκτός της Καππαδοκίας, στην κεντρική Μ. Ασία κοντά στο Ικόνιο. Όμως, από άποψη γλώσσας, ηθών και εθίμων κατατάσσεται στην ομάδα των ελληνικών κοινοτήτων της Καππαδοκίας. Η Σύλλη ήταν η μόνη ελληνόφωνη κοινότητα στη Λυκαονία κατά την Ανταλλαγή. Όμως, ο Καισαρείας Παΐσιος Β΄ σε μια περιοδεία του στα μέσα του 19ου αι. εντόπισε στην επαρχία 23 ελληνόφωνες κοινότητες σε σύνολο 43 (Τ. Α. Σαλκιτζόγλου “Η Σύλλη”, Ι Μ Ε 2005, σ. 160)

Απέχει 10 χλμ. ΒΔ του Ικονίου, στις υπώρειες του Γκεβελή Νταγ, σε υψόμετρο 1115 m. Λίγα χρόνια πριν την Ανταλλαγή θα είχε περίπου 3000 ελληνόφωνους Χριστιανούς και διπλάσιους Τούρκους. Εδώ έφτασαν με την Ανταλλαγή μόλις 1518 ψυχές (Κ. Μ. Σ. “Η ΕΞΟΔΟΣ Β΄” σελ. 350). Ήταν Μουδουρλίκι που υπαγόταν στο Βαλελίκι Ικονίου. Εκκλησιαστικά ανήκε στη Μητρόπολη Ικονίου.

Το Αραβάν. Βρίσκεται 110 χλμ. ΝΔ της Καισαρείας και 31 χλμ. της Νίγδης. Ήταν Μουχταρλίκι που υπαγόταν στο μουτεσαριφλίκι Νίγδης και στο Βαλελίκι Ικονίου. Εκκλησιαστικά ανήκε στη Μητρόπολη Ικονίου. Με την Ανταλλαγή έφτασαν εδώ 78 οικογένειες ελληνόφωνοι, 245 ψυχές (Κ. Μ. Σ. “ΕΞΟΔΟΣ Β΄”, σελ. 214).

Το Γούρδουνος. Βρίσκεται 109 χλμ. ΝΔ της Καισαρείας και μόλις 2,5 χλμ. της Νίγδης. Με την Ανταλλαγή έφτασαν εδώ 67 οικογένειες – 213 ψυχές. Η Γλώσσα ήταν ελληνική (διάλεκτος της καππαδοκικής). Ήταν Μουχταρλίκι που υπαγόταν στο μουτεσαριφλίκι Νίγδης και στο Βαλελίκι Ικονίου. Εκκλησιαστικά ανήκε στη Μητρόπολη Ικονίου.